Gündəm

  • " width="300" height="266" />
    “Qüds gedərsə, Məkkə, Mədinə, İstanbul, İslamabad, Şam da gedər…” –  Ərdoğandan dünyaya xəbərdarlıq
  • " width="300" height="266" />
    ELDAR MAHMUDOV YENİDƏN İSTİNTAQDA! –Çovdarov sabiq nazirin əleyhinə ifadə verib! FOTOLAR
  • " width="300" height="266" />
    Bakıda Qətərin Milli Günü qeyd edilib –Kəmaləddin Heydərov tədbirdə çıxış edib - FOTO
  • " width="300" height="266" />
    Rəsmi Vaşinqton hədəfə kilidlənir:“İranın qarşısını almaq üçün koalisiya yaratmağımızın şahidi olacaqsınız”
  • " width="300" height="266" />
    Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinə yeni səlahiyyət verildi –Detallar
  • " width="300" height="266" />
    Rəsmi Ankara Ermənistana sərt bəyanatla cavab verdi:"Əvvəlcə işğal etdiyiniz torpaqların, Xocalının hesabını verin..."
  • " width="300" height="266" />
    Ərdoğanın baş müşaviri istefa verdi –Yazılı şəkildə səbəbi açıqladı
  • " width="300" height="266" />
    Putinlə Sobçak mətbuat konfransında “atışdı”:"Küçələrdə "saakaşvililərin" qaçmasına imkan verməyəcəyik!"
  • " width="300" height="266" />
    TÜRKİYƏ HƏR AN “AFRİN ƏMƏLİYYATI”NA BAŞLAYA BİLƏR –- Müxalifət də bu əməliyyat üçün hazır vəziyyətdə gözləyir
  • " width="300" height="266" />
    Putin 1700 jurnalistin qabağına çıxdı: “Mənə səs-küy salmaq yox, nəsə təklif etmək vacibdir” –CANLI YAYIM

Müsahibə

  • " width="300" height="266" />
    İLYAS İSMAYILOVDAN QÜDSLƏ BAĞLI MARAQLI AÇIQLAMALAR:"ABŞ dünyanı qlobal dini müharibəyə sürükləyir" - MÜSAHİBƏ
  • " width="300" height="266" />
    FAZİL MUSTAFADAN ELÇİBƏY HAQDA MARAQLI XATİRƏLƏR:"Heydər Əliyev Elçibəylə müttəfiqlikdən imtina etdi" - MÜSAHİBƏ
  • " width="300" height="266" />
    Səyavuş Aslanın oğlu:"Atamdan sonra ocağımız söndü, bir qab yeməyə möhtacam..."
  • " width="300" height="266" />
    Politoloq Armen Badalyan:“Ermənistanın Moskvanın təsirindən çıxması sürətlənir” – MÜSAHİBƏ
  • " width="300" height="266" />
    Elçin Şıxlıdan maraqlı açıqlamalar:"Mehriban Əliyeva öz komandasına rüşvətə meyli olmayan ağıllı şəxsləri seçir" – MÜSAHİBƏ
  • " width="300" height="266" />
    Məşhur fransız kəşfiyyatçısı Alen Rodye:“Qərbdə kim özünü dəyərə mindirmək istəyirsə, rus kəşfiyyatının onu izlədiyini deyir” – Müsahibə
  • " width="300" height="266" />
    70-ə ÇATMIŞ RƏSUL QULİYEV:"Unudulmadığımı və camaatın məndən hələ də nəsə gözlədiyini gördüm" - (MÜSAHİBƏ)
  • " width="300" height="266" />
    Heydər Əliyevin 27 il çap olunmayan müsahibəsi:"Ziyalıların gözləmə, yaxud tam bitərəf mövqeyi məni çox narahat edir..."
  • " width="300" height="266" />
    “VERGİ VƏ GÖMRÜK BİRLƏŞDİRİLİR, YENİ NAZİRLİK YARADILIR…” –İqtisadçıdan sensasion açıqlamalar
  • " width="300" height="266" />
    SÜLHƏDDİN ƏKBƏRDƏN MARAQLI PROQNOZLAR:“Hakimiyyət daxilində böyük müxalifət formalaşır” – MÜSAHİBƏ

Qaynar Qazan

Qapalı Mövzu





Vəkil Bürosu

Dekabr 2017
BE ÇA Ç CA C Ş B
« Noy    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

XƏBƏR LENTİ

15 Dekabr 2017

01 Dekabr 2017 - 17:09

İRAN MEHRİDƏ ERMƏNİSTANLA AZAD İQTİSADİ ZONA AÇIR-Tehran niyə Azərbaycana paralel dəhliz yaradır? – Təhlil

Stanislav Tarasov

regnum.ru, 01.12.2017

 

İran xarici işlər nazirinin bu günlərdə Ermənistana baş tutmuş səfəri iki ölkənin xarici siyasət idarələri başçıları arasında danışıqlar aparılması, ikitərəfli münasibətlər məsələsinin müzakirəsi, bölgəsəl və beynəlxalq siyasət üzrə fikir mübadiləsini nəzərdə tuturdu.

Zərif İrəvanda erməni həmkarı Edvard Nalbandyanla və digərləriylə görüşərək, işin bu bölümünü yerinə yetirib. İran XİN başçısı, onun sözlərinə görə, “əldə edilmiş anlaşmalar üzrə sonrakı addımları və qarşılıqlı fəaliyyət perspektivlərini müzakirə etmək üçün qarşılıqlı maraq kəsb edən sahələrin aparıcı təmsilçiləri” daxil olan nümayəndə heyətinə başçılıq edib.

Onların hamısı Ermənistan və İran hökumətlərarası komissiyasının planlaşdırdığı toplantı ərəfəsində Zəriflə birgə Ermənistan-İran biznes forumuna qatılıb. Lakin bu mənada İran heyətinin başında xarici işlər nazirini deyil, deyək ki, İranın ticari-iqtisadi sahədə dövlətlərarası əməkdaşlığa nəzarət edən birinci vitse-prezidenti İshaq Cahangirini görmək məntiqli olardı.

Uyğun olaraq, Tehran üçün indi siyasət, daha dəqiqi, geopolitika ilk yerdədir. Bax, buna görə Rusiya XİN başçısı Sergey Lavrov İranın nüvə sazişinin mümkün pozulması haqda xəbərdarlıq edib.

ABŞ prezidenti Donald Tramp əvvəllər dəfələrlə açıq şəkildə iddia edib ki, sazişin “yaxşılaşdırılması” üzrə Ağ Evin səyləri puç olsa, onda Vaşinqton ondan çıxacaq. İŞİD üzərində qələbə elan edildikdən sonra Səudiyyə Ərəbistanı müsəlman ölkələrinin anti-terror koalisiyasının yaradılmasını bildirməklə “gözlənilməz gediş” edib. Rəsmi bəyanatda deyilib ki, əsasən sünni əhalili 41 ölkənin daxil olduğu “panislam” koalisiyası “terrorizm və zorakı ekstremizmlə kürəsəl mübarizə çərçivəsində bu ölkələrin fərdi səylərini genişləndirəcək və əlaqələndirəcək”.

Lakin İŞİD-dən sonra “baş terrorçu”nun yerini kim tutmalıdır? Pentaqon başçısı Ceyms Mettis artıq bildirib ki, “İran dövlət səviyyəsində terrorizmə dəstək verən ölkədir”.

Amerikanın səsi” bununla bağlı birbaşa işarə edir ki, “müsəlman NATO-su” deyilən qurum “şiə İranı, Suriyası və İraqının simasında rəqiblərə qarşı” mübarizəyə yönəlib.

Hər şey bu qayda ilə Tehranla Vaşinqtonun, həmçinin onların Yaxın Şərq müttəfiqlərinin qarşılıqlı münasibətlərində kəskin gərginləşməyə gedir.

Bununla bərabər, Amerika ekspertlərinin əksəriyyəti İranla birbaşa hərbi toqquşmanı istisna edərək güman edirlər ki, bu ölkədə İraq və Suriya tipli ssenari mümkündür.

Qarışıqlıq Tehrana qədər gedib çıxacağı halda, Azərbaycan və Ermənistan özünü necə aparacaq?

Bakı son zamanlar İranla Rusiyaya çıxmaqla Cənub-Şimal logistika dəhlizinin inşasını qurtarmağa can atır. Lakin Cənubi (İran) Azərbaycan “kartı” riskə qoyulsa, Azərbaycanın İran dəhlizini bağlayacağı ehtimalı böyükdür.

İranda “öz Azərbaycanı və yaxud Kürdüstanı” olmayan Ermənistan başqa durumdadır. Tehran üçün İrəvan isə Avrasiya İqtisadi Birliyinə (AİB) və hətta KTMT-yə birbaşa çıxışdır.

Bununla yanaşı, özü mühasirədə olan Ermənistan, çətin ki, İrana qarşı sanksiyalara qoşular ki, bu da Tehranın Cənubi Qafqazda strateji siyasəti önəmli, mümkün özünəxas şərhidir.

Zərifin İrəvanda beynəlxalq meydançalarda dəstəyə görə Ermənistan tərəfinə təşəkkür ifadə etməyi təsadüfi deyil. Hətta bildirib ki, “Ermənistan bölgədə barışıq və sabitliyin saxlanması üçün işləyir”.

Bununla bərabər, nazirin Ermənistan səfərinin iqtisadi tərkibi də müəyyən dərəcədə gurultulu görünür. Dekabrın 15-də Mehridə “Araz” iqtisadi zonasına çıxışı olan Azad İqtisadi Zona (AİZ) açılacaq.

Qeyd edək ki, Amerika eksperti Pol Qobl bir zamanlar Mehrini Azərbaycana verməyi və yaxud beynəlxalq nəzarət altında Bakı tərəfindən güzəştlə Dağlıq Qarabağla Laçın dəhlizini mübadilə etməyi təklif edib. Bu, Azərbaycanın Naxçıvan muxtariyyəti üzərindən birbaşa Türkiyə ilə bağlayardı.

Amma İran indi AİZ açaraq bu qayda ilə, hər şeydən əvvəl, AİB bazarına birbaşa çıxış əldə edir. Tərəflər perspektivdə həm energetika, həm də nəqliyyat sahəsində öz konkret maraqlarını ifadə edəcəklər. Türkmənistan-İran-Ermənistan və Fars körfəzi-Qara dəniz qaz layihələri baş tuta bilər.

Bunu da qeyd etmək önəmlidir ki, Zərifin İrəvan səfəri Brüsseldə Ermənistanın AB ilə çərçivə sazişi imzalamasından bir-iki gün sonra olub ki, Bakı da bundan narazıdır.

“Qonşu müsəlman ölkənin naziri Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzünə, ərazisinin beşdə birinin işğalına, bir milyon azərbaycanlının öz evindən qovulmasına, onları qaçqın həyatına məhkum etməyə necə məhəl qoymaya və bununla yanaşı Ermənistanı barış və sabitliyin zamini adlandıra bilər? – Bakılı politoloq Qabil Hüseynli səslənir. – O, Ermənistanın tərifini göylərə qaldırır, sanki qardaş xalqın dünya siyasətində rolundan danışır”.

Amma bütün bu bəlağət məktəblilər üçündür. Tehranın İrəvana dair siyasətində Azərbaycan dəhlizinə paralel ticarət-iqtisadi logistika yaratmaq cəhdi görən ekspertlərlə razılaşmaq olar. Bu bildirir ki, Tehran Cənubi Qafqazda Azərbaycan və Ermənistanla əməkdaşlığın bütün risklərini ölçüb-biçir, fors-major halı üçün “lehinə” və “əleyhinə”ni hesablayır.

Bu arada isə Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev yeddinci “Asiyanın qəlbi – İstanbul prosesi” ministerialına qatılmaq üçün Bakıda olan Zərifi qəbul edib.

Tərcümə Strateq.az-ındır.