XƏBƏR LENTİ

10 Mart 2021

Digər Xəbərlər

17 Fevral 2017 - 19:10

Generalların Bakı görüşü və ya Moskvanın ikibaşlı oyunu –Politoloqdan şərh

Elxan Şahinoğlu

"ABŞ-ın və Rusiyanın baş qərargah rəislərinin fevralın 16-da görüş yeri kimi Bakını seçmələri Moskva ilə Vaşinqtonun Azərbaycana verdikləri dəyəri göstərir. Böyük ehtimalla generallar görüş üçün Bakını ona görə seçiblər ki, dünyəvi müsəlman ölkəsi olan Azərbaycan Suriyaya yaxın məsafədə yerləşir. Rusiya və ABŞ-ın baş qərargah rəisləri isə görüşlərində ilk növbədə Suriyadakı vəziyyəti müzakirə etməyi planlaşdırırdılar. İran və İraq da Suriyaya qonşu dövlətlərdir, ancaq generallar bu iki ölkədə görüşə bilməzdilər. Görüş yeri kimi Ankara da seçilə bilərdi, ancaq bu halda amerikalı general Türkiyə-Rusiya hərbi ittifaqı ilə üz-üzə qalacaqdı. Azərbaycan isə Suriya mövzusunda neytral ölkədir. Ona görə də sonda Bakıda görüşməyə qərar verdilər".

Strateq.az xəbər verir ki, bu sözləri politoloq Elxan Şahinoğlu yazıb.

Onun sözlərinə görə, bir-biri ilə rəqabətdə olan iki böyük dövlətin Bakıda görüşməsi Azərbaycan üçün iki baxımdan vacib idi: 

"Birincisi, bu həm Rusiya, həm də ABŞ-ın rəsmi Bakının balanslaşdırılmış xarici siyasəti ilə hesablaşmalarının əlamətidir.

İkincisi, amerikalı və rusiyalı generalın Bakıdakı görüşü Azərbaycan ordusunun Dağlıq Qarabağ ətrafında həyata keçirdiyi əməliyyatlara qarşı etirazın olmadığını göstərir. Halbuki, Ermənistan hakimiyyəti daima Rusiya və ABŞ-a müraciət edir ki, Moskva və Vaşinqton “atəşkəsi pozduğuna” görə rəsmi Bakıya etirazlarını bildirsin".

Politoloq deyir ki, atəşkəsin müddəti təxminən iki il bundan əvvəl bitib:

Bu müddətdə lokal döyüşlərin sayı artıb, Ermənistan ordusunun Dağlıq Qarabağdan kənara çıxan helikopteri də vurulur, hərbi texnikası və canlı qüvvəsi də hədəfdədir. Bu rəsmi Bakının iki ildir həyata keçirdiyi hərbi taktikadır. Ermənistan ordusu itkilərinin sayının artmasını istəmirsə, Dağlıq Qarabağ ətrafındakı postlarını tərk edib Xankəndi ətrafına çəkilməlidir. Ancaq bunun baş verməsi Dağlıq Qarabağ ətrafındakı bölgələrə nəzarətin itirilməsi deməkdir ki, bu hal Azərbaycan ordusuna bu ərazilərə daxil olmaq üçün münbit şərait yaradacaq. Ona görə də Ermənistan hakimiyyəti itkilərin artması hesabına olsa belə Dağlıq Qarabağın ətrafındakı hərbi istehkamlarını tərk etməyi planlaşdırmır. Bu isə o deməkdir ki, hərbi qarşıdurma davam edəcək, itkilər də artacaq".

Elxan Şahinoğlunun sözlərinə görə, Ermənistan hakimiyyəti bir tərəfdən “sülh” və atəşkəsə riayət olunmasını istəyərkən, digər tərəfdən gərginliyi artıracaq təxribatlara yol verir:

"Məsələn, fevralın 20-də Dağlıq Qarabağda “konstitusiya dəyişikliyi ilə bağlı referendum” bunun bariz nümunəsidir. Separatçılar “referendumla” Dağlıq Qarabağın adını “Artsax” ifadəsinə dəyişmək istəyirlər.

Birincisi, Dağlıq Qarabağdakı “referendumun” hüquqi qüvvəsi yoxdur, “nəticə” beynəlxalq aləmdə tanınmayacaq, vasitəçilər və dünya dövlətləri Dağlıq Qarabağ adını bundan sonra da olduğu kimi çəkəcək və “Artsax” ifadəsini işlətməyəcəklər.

İkincisi, bu “referendum” Azərbaycanda böyük narazılıq yaradacaq və ölkədə müharibə əhval-ruhiyyəsini gücləndirəcək. Ermənistan cəmiyyəti bir il əvvəl – aprel ayındakı müharibənin yenidən təkrarlanmasından qorxarkən, rəsmi İrəvan Dağlıq Qarabağda “referendum” keçirməklə hərbi toqquşmanın tarixini yaxınlaşdırır".

Politoloq Edvard Nalbandyanın Münhen konfransı bitdikdən dərhal sonra Moskvaya gedərək rusiyalı həmkarı Sergey Lavovla görüşəcəyinə də diqqəti çəkib:

"Nalbandyan Moskvada bu yaxınlarda olmuşdu və yenidən Lavrovla görüşə tələsir. Bu, o deməkdir ki, İrəvanın Qarabağla bağlı atdığı addımlar Moskvanın nəzarətindədir. Təsadüfi deyil ki, Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi Dağlıq Qarabağdakı “referendumu” pisləməyib. Rusiya XİN-nin açıqlamasında belə deyilir: “Biz düşünmürük ki, nizamlanmanın gedişi “konstitusiya referendumu”nun keçirilməsindən asılı ola bilər”.

Bu ikibaşlı cümlədir. Moskva bununla demək istəyir ki, “Rusiya Dağlıq Qarabağda fevralın 20-də keçiriləcək referendumun əleyhinə deyil və separatçılar Dağlıq Qarabağın adının “Artsax” adıyla dəyişdirilməsi hüququna malikdirlər”. Moskva həmsədr kimi “referendumun keçirilməsi bölgədə gərginliyi daha da artıra bilər”, “sülh danışıqlarına maneə yarada bilər” açıqlamalarına üstünlük verməkdənsə, birmənalı işğalçının yanında yer alır".