XƏBƏR LENTİ

31 May 2020
30 May 2020

Digər Xəbərlər

30 May 2018 - 15:45

“Trampı Azərbaycanda demokratiya maraqlandırmır” –Politoloq ABŞ prezidentinin Bakıya göndərdiyi məktublardan bu qənaətə gəlib

“Atlas” Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Elxan Şahinoğlu ABŞ administrasiyasının Azərbaycanda demokratikləşmə prosesinə marağının azaldığını düşünür.

Politoloq bu qənaətə prezident Donald Trampın Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevə göndərdiyi məktublarda verdiyi mesajları təhlil edərək gəlib:

“ABŞ prezidenti Donald Trampın ikinci məktubu Azərbaycana yetişdi. Ağ Ev sahibi prezident İlham Əliyevə göndərdiyi məktubda Azərbaycan xalqını Beynəlxalq Xəzər Neft və Qaz Sərgisinin 25 illiyi və Cənub Qaz Dəhlizinə ilk qazın verilməsi münasibətilə təbrik edib.

Ötən dəfə olduğu kimi, Donald Trampın bu təbrik məktubu ilə ötən ilin eyni vaxtına göndərdiyi məktubu müqayisə etdim. Ötən il də Tramp İlham Əliyevə göndərdiyi məktubda Azərbaycan xalqını Beynəlxalq Xəzər Neft və Qaz Sərgisi münasibətilə təbrik etmişdi. Xatırlayırsınıza, Trampın Cümhuriyyət bayramı ilə bağlı İlham Əliyevə göndərdiyi builki məktubuyla ötən ilki məktubu müqayisə etdikdə, önəmli fərqi vurğulamışdım. Ağ Ev sahibi ötənilki məktubunda sadəcə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yoluyla həllinə ümidini vurğulamışdı. Cümhuriyyətimizi təbrikiylə bağlı builki məktbunda isə çox önəmli cümləyə yer vermişdi: “Qarşıdan gələn aylar Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli üçün imkanlar açacaq, bu isə ABŞ-Azərbaycan əməkdaşlığının genişləndirilməsinə daha yaxşı şərait yaradacaq”. Bu cümlə üzərində hələ də baş sındırırıq ki, Tramp “yaxın aylar” və “yeni imkanlar” dedikdə, nəyi nəzərdə tutub?”

Politoloq daha sonra məktubda önə çıxan mesajlara diqqəti cəmləyib:

“- “Azərbaycanın böyük neft yataqları dünya enerji bazarına sabitlik gətirir”;

– “Sizin qaz hasilatınız isə Türkiyə və Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə töhfə verəcəkdir”;

– “Enerji layihələrinizin uğurunu möhkəmləndirəcək iqtisadi və hüquqi islahatları davam etdirməyinizi dəstəkləyirəm”;

– “Böyük dövlətlərimizin və Qafqaz regionunun daha firavan, dinc və təhlükəsiz olması naminə Sizinlə əməkdaşlıq etmək əzmindəyəm”.

Bəs Donald Tramp sərgiylə bağlı ötən il göndərdiyi məktubda nələri vurğulamışdı?

Əlbəttə, Ağ Ev sahibi ötənilki məktubunda da enerji əməkdaşlığının əhəmiyyətini vurğulayırdı. Sadəcə, ötən il hələ Cənubi Qaz Dəhlizinin tikintisi davam edirdi, ona görə də bu nəqliyyat xəttinin üzərində xüsusi dayanmamışdı. Budəfəki sərgidə isə Cənubi Qaz Dəhlizininin birinci mərhələsi tamamlanıb və Azərbaycan qazı Türkiyəyə istiqamətlənib”.

E.Şahinoğlu hesab edir ki, Donald Trampın ötənilki təbrikində ən diqqətçəkən cümlə bu idi: “ABŞ məhkəmə sistemində islahatlar, demokratiyanın inkişafı sahələrində Azərbaycanla əməkdaşlığa hazırdır”. Builki təbrik məktubunda isə ötənilki cümlə bu şəkildə ifadə olunub: “Enerji layihələrinizin uğurunu möhkəmləndirəcək iqtisadi və hüquqi islahatları davam etdirməyinizi dəstəkləyirəm”.

Politoloqa görə, Ağ Ev sahibi Azərbaycanla əməkdaşlıqda diqqəti xüsusi olaraq “məhkəmə sistemində islahatlara” və ya “demokratiyaya” yönətlmək istəmir. “Trampın hansısa ölkədə demokratiyanı inkişaf etdirmək və məhkəmə islahatları sürətləndirmək kimi dərdi yoxdur. Bunu onun il yarımlıq prezidentliyi də göstərir”- deyə o vurğulayıb.

Turqut